Leven met zwakbegaafde ouders - Deel 1

Het hoge woord is er uit. Mijn moeder behoort tot de 2% van de bevolking die zeer zwak begaafd is. Voor mij natuurlijk niks nieuws, maar fijn dat het na 28 jaar zwoegen en piekeren nu toch eens bevestigd is. 

Het is helaas te laat om mijn vader te testen, maar ik heb inmiddels meer dan genoeg ervaring om vast te kunnen stellen dat mijn vader niet veel hoger gescoord had. En voor mij als kind maakt het niets uit. Ik hou van mijn ouders, ik zou ze met niemand willen ruilen, En ik blijf ze steunen en verdedigen tot ver na mijn eigen dood. Maar voor mij als volwassen man die moet deelnemen aan de maatschappij levert het wel een unieke berg problemen op waar we niet op berekend zijn. De mensen om mij heen niet, maar ook de overheid niet. DÁT kan ik nu wel concluderen, na zoveel jaar “vechten tegen de bierkaai”. En daar zou toch echt verandering in moeten komen.

Het is een bijna helse combinatie. Ouders die zwakbegaafd zijn, en kinderen die hoogsensitief zijn. Het lijd onherroepelijk tot enorme problemen die veroorzaakt worden door het enerzijds verstandelijk beperkte denkvermogen van de ouders, en aan de andere kant het enorm hoge gevoel van verantwoordelijkheid van het kind. Het gevoel dat je overal bovenop moet zitten omdat je niet wil dat je ouders falen, en tegelijkertijd moet je de balans bewaren omdat het je ouders zijn. Het is een dagelijks gevecht tussen “nee zo moet het niet, laat het maar aan mij over” van het kind en de “ik ben volwassen ik weet heus wel hoe ik mijn leven moet leiden” van de ouder. Iets waarop ik steevast antwoord “Nee dat weet je niet, anders was ik niet zo verneukt!”

Het helpt niet dat de maatschappij hier geen oog voor heeft. En nog minder helpt het dat we in de moderne “participatie maatschappij” deze groep mantelzorgers aan hun lot over laten. We zijn al jaren heel erg goed in het afbreken van het sociale zorgstelsel, onder het mom “zorgen voor elkaar.” Maar wat als je nou fulltime bezig bent met zorgen voor je ouders? Naast je normale baan blijft er dan niet veel tijd over voor andere dingen (nog even los van het feit dat je er geen energie meer voor hebt). Laat staan dat je andere mensen leert kennen die voor JOU kunnen zorgen. En als HSPer KÚN je ook geen afstand nemen en zeggen “zoek het maar een poosje zelf uit.” Want dat enorme gevoel van verantwoordelijkheid belet je om toe te kijken hoe je ouders falen. En mensen zeggen heel snel “maar je kan het ze toch zelf uit laten zoeken, je bent ze niks verschuldigd.” Maar DAT is dus onderdeel van het probleem. Het zit in mijn karakter om verantwoordelijkheid te nemen, waar anderen het laten liggen. Zo ben ik bedraad, zo werkt het in mijn hersenen. Dus als je ouders zwakbegaafd zijn, zit er niks anders op dan de touwtjes in handen te nemen en zelf zorg te dragen voor het reilen en zeilen. “Dat is mijn taak” zeggen de hersenen dan. 

Parrentificatie heet het, als je de professionals geloofd. Een situatie waarbij de rollen omgedraaid worden. De ouder word het kind, en het kind word de ouder. Ja, daar weet ik helaas wel alles van. Ik vermoed dat het veelvuldig voor komt bij kinderen met zwakbegaafde ouders, maar tot recentelijk wist ik uberhaubt niet dat het woord bestond. Vreemd, want ik kamp toch al zo'n kleine 28 jaar met dit probleem. Nog vreemder is het eigenlijk, als je er over nadenkt, dat het 28 jaar geduurd heeft voor er iemand wakker werd en zei "Jan! DIT is het!" Het helpt natuurlijk ook niet dat ervaringen uit het verleden mijn vertrouwen in de professionals ernstig heeft doen dalen. Vertrouwen dat gelukkig steeds beetje bij beetje een stukje terug komt omdat ik nu eindelijk wel de juiste mensen om me heen verzameld heb. Maar van de overheid hoef ik geen hulp te verwachten, dat weet ik in elk geval wel. Toen niet, en nu al helemaal niet!

Kinderen krijgen is een groot goed. Maar eigenlijk had ik nooit mogen bestaan. Dit grote recht zadelt mij op met een enorme berg problemen wat mijn leven er niet bepaald leuker op maakt. En de maatschappij trekt zijn handen er vanaf. We vechten ervoor, en vervolgens laten we ze vallen. Zo voelt het een beetje als je het mij vraagt. We zadelen een onschuldige groep mensen (ik heb niet om mijn bestaand gevraagd) op met problemen die we zelf veroorzaken. “De overheid heeft de taak kwetsbare groepen te beschermen”. Het klinkt zo mooi, maar ik zie er zo weinig van. De zorg word uitbesteed aan de lokale overheid, en in mijn geval laten ze zoveel steken vallen dat ik mijn eigen leven maar op een zijspoor zet om te proberen dat van mijn ouders op een goed niveau te houden. Want ik heb er niet om gevraagd Hoogsensitief te zijn, maarja ik heb er ook niet om gevraagd verwekt te worden, en toch ben ik er! 

Eigenlijk zou de overheid een “Welkom nieuwe ouders!” Pakket moeten samenstellen. Een paar gesprekken met een “ouderschapscoach” om vast te stellen of je inderdaad wel over de juiste vaardigheden beschikt. En handvaten en begeleiding voor mensen die deze vaardigheden niet hebben. Daarnaast zou je als kind meer rechten moeten hebben als het vermoeden bestaat dat je ouders “onvoldoende vaardigheden” hebben om een normaal en zelfstandig leven te leiden. Ik roep al 28 jaar dat mijn ouders anders zijn dan anderen. Ik vraag al 28 jaar of er naar gekeken kan worden. Ik hoor al 28 jaar “we kunnen mensen helaas niet dwingen.” En ik heb al 28 jaar geen eigen leven. 

 

Gewoon, omdat zwakbegaafde ouders en hoogsensitieve kinderen een match made in hel is.